آیا Facebook, MySpace و دیگر شبكه های اجتماعی شیوه تبلیغات را متحول خواهند كرد؟
بسته به اینكه سن شما چقدر باشد و چه اندازه حافظه تان یاری كند صنعت تبلیغات در مدت یك هفته توسعه ای ریشه ای به شیوه جدید یا اطمینان بخش به سبك دیرینه را تجربه كرد.

ششم نوامبر مارك زوكربرگر 23 ساله مدیر جوان سایت شبكه اجتماعی محبوب Facebook در مقابل 250 نفر از مدیران تبلیغات میان سال ایستاد و اعلام كرد كه Facebook پیشنهاد جدیدی برای آنها دارد.
به گفته او : « در یكصد سال گذشته رسانه ها با مردم سخن گفته اند. اما امروز بازاریابان می روند تا خودشان یك پای گفتگوها باشند.»
او مدعی است با بكار گیری دیدگاه جدید شركت وی ، تبلیغات قادر خواهد بود بر شانه های « فعالیت های اجتماعی » كاربران Facebook بنشیند، زیراكه « افراد روی افراد تاثیر می گذارند» .

لحن آقای زوكر برگر دقیقا مشابه لحن لازاسفلد و الیهو كاتز در كتاب مشتركشان « اثر شخصی» است . این كتاب از سال 1955 یك اثر كلاسیك در تحقیقات رسانه ای قلمداد می شود. آنها در این كتاب این بحث را مطرح كردند كه كار بازاریابان این نیست كه خیلی ساده پیغام های یكسان را برای انبوه مخاطبان منفعل ارسال كنند بلكه آنها باید اشخاص معین را كه به نام «رهبران ایده»( opinion leaders) خوانده می شوند به عنوان اهداف خود انتخاب كنند. پس از آن، نظر این افراد درباره تائید یا تكذیب پیام های تبلغیاتی است كه از طریق روابط اجتماعی آنها بوسیله تعریف ها یا مثال های شخصی در جامعه منتشر می شود.
لازارسفلد و كاتز این موضوع را نیز در نظر داشتند كه بسیاری از این محاوره ها و بازاریابی های مجازی ممكن است مورد توجه قرار نگیرند. شاید آن شركت ها توانستند این مكالمات را در سال های ابتدایی دهه 1990 كه اینترنت تازه مراحل رشدش را آغاز كرده بود آغاز استراق سمع كنند . بر همین اساس بود كه تز اصلی " بیانیه راهنمای كارآموزی" كه در سال 1999 نوشته شد .و بواسطه وب مشخص شد كه « بازارها محل گفت و شنود هستند» .

بنابر این به سختی می توان ایده زوكربرگر را یك ایده نوین نامید. اما به اعتقاد راندال روتنبرگ مدیر مركز تبلیغات متعامل ، یك شركت تجاری كه در این هفته از طریق Facebook و رقیب بزرگ آن MySpace كه سیستم تبلیغاتی مشابهی دارد تبلیغاتش را منتشر می كند می تواند گام بزرگی به جلو در عرصه بازاریابی محاوره ای بردارد. او معتقد است وقتی ثابت شده تكنولوژی های جدیدی كه به وضوح بر پایه تعاملات اجتماعی بنا شده اند تاثیر گذازند آنها تبلیغات اینترنتی را به فاز چهارم آن پیشرفت بدهند.
در دهه اخیر اینترنت سه نوع قابلیت تبیلغات را ارائه كرده بود. اولین قابلیت تبلیغات به صورت « نمایش» یا « بنر» بود كه به صورت مربع های گرافیكی در صفحات وب به نمایش در می آمدند اكنون این مربع ها قابلیت نمایش فیلم های كوتاه را نیز دارند. امروزه این شیوه تبلیغ 32 درصد درآمد تبیلغات آن لاین را به خود اختصاص داده است.
شیوه بعدی تبلیغات طبقه بندی شده هستند كه 17 درصد از كل درآمد تبلیغات روی وب را در اختیار دارند. این شیوه تبلیغ كه با ارسال تبلیغ روی سایت هایی مانند Craigslistانجام می شود بلای جان بسیاری از روزنامه های محلی شهرهای كوچك شده است.
سومین و در حال حاضر بزرگترین شیوه تبلیغات آن لاین ، تبلیغ روی موتورهای جستجو است كه 41 درصد درآمد تبلیغ آن لاین به آن تعلق دارد. این ابداع بی چون و چرای بزرگترین موتور جستجوی اینترنتی یعنی گوگل جملات كوچكی هستند كه روی صفحه مانیتور در كنار نتیجه جستجو كلمات كلیدی خاص نمایش داده می شوند.
این سه شیوه تبلیغات آن لاین در كنار هم كل صنعت و كسب كار آن لاین را شكل می دادند .
نزاع متعامل شدید هفته گذشته نشان داد كه شركت IAC ممكن است به پنج شركت تجزیه شود به این ترتیب در كنار سایت های متمركز بر تبلیغات آن شامل موتور جستجوی Ask.comو سایت دوست یابی Match.com می تواند از منافع جداگانه سایت های خرده فروشی ، وام دهی و بلیط فروشی نیز بهره مند شود.
در همین حال ناظران ضد تراست در امریكا و اروپا از ترس اینكه مبادا گوگل این عرصه را همچون تبلیغات روی موتور جستجو به انحصار خود درآورد به دقت فعالیت های تبلیغاتی گوگل كه از طریق DoubleClick انجام می شود را زیرنظر دارند (اما ظاهرا تمایلی برای متوقف كردن این فعالیت ها ندارند).

از نظر بازاریابان ، شیوه های موجود تبلیغات آن لاین شكافی را ایجاد كرده اند. اكنون در شیوه جستجو تنها در ازای مصرف كنندگان هدف هزینه تبلیغ را می پردازند. آنهم تنها برای مصرف كنندگانی كه علاوه بر نشان دادن تمایل نسبت به محصول یا خدمت خاص روی تبلیغ به نمایش درآمده از آنها نیز كلیك كنند.
در شیوه «نمایش» آنها می توانند نحوه مشاهده تبلیغشان را ردگیری كنند و اینكه آیا مصرف كنندگان توجهی به این تبلیغ داشته اند یا خیر ( كافی است بررسی كنند كه آیا مصرف كننده صدای ویدئو را روشن كرده اند یا خیر) این قابلیت بسیار بهتر از هر زمانی است كه تبلیغات را از طریق تلویزیون پخش كنند.
اكنون هدف مقدس مشاهده و حتی حضور در محاورات مصرف كنندگان به نظر قابل دستیابی می رسد .
اولین گام برای شركت ها راه اندازی یك صفحه مشخصات در سایت های شبكه های اجتماعی است و قبول تمامی درخواست های دوستی و پیوستن به زنجیره دوستان روی شبكه های اجتماعی است كه توسط افراد ارسال می شود.در MySpace شركت های زیادی این كار را انجام دادند. برای مثال شركت هالیوودی برادران وارنر برای فیلم 300 كه درباره سربازان اسپارتان بود یك صفحه روی MySpace ایجاد كرد. روی این صفحه نام 200.000 نفر در قسمت دوستان ثبت شده بود این تعداد كسانی بودند كه برای عرضه نسخه DVD این فیلم لحظه شماری می كردند.
همین هفته Facebook هم به شركت های مختلف اجازه داد تا برای محصولاتشان صفحه ایجاد كنند. برای مثال شركت كوكا كولا برای اسپرایت صفحه ای را روی این سایت ایجاد كرد و بازی "جرعه ای اسپرایت" را در آن قرار داد این بازی به كاربران اجازه می داد تا با شخصیت های كوچك انیمیشنی روی صفحه كاربری خودشان بازی كنند.
Facebook با اطلاع رسانی اتوماتیك به دوستان شركت كنندگان در بازی از طریق یك فید خبری كوچك كه به صورت اعلامیه یك تفریح در جریان ارسال می شد ، اینكار را تبدیل به یك فعالیت اجتماعی كرد. به این صورت حداقل در تئوری تجربه اسپرایت برای تمامی گروه قابل تعمیم است.دقیقا همانطوریكه لازارفلد و كاتز قبلا در دنیای آف لاین شرح داده بودند.
در بسیاری موارد كاربران Facebook همچنین می توانند همانند صفحه دوستانشان با صفحات محصولات شركت ها رفتار كنند . آنها را به لیست صفحات مرور كردنی شان اضافه كنند یا عكس یا نظر در آن صفحه قرار بدهند. هر كدام از این كارها می تواند دوباره از طریق فید خبری به اطلاع گروه برسد.
مسلما چنین چیزی یك شمیشیر دو لبه است زیرا كه آنها به همان سادگی كه می توانند از یك محصول تعریف كند به همان سادگی هم می توانند از آن انتقاد كنند.
Facebook حتی برنامه ای برای ردیابی و بهره برداری از فعالیت ها به شیوه ای كه فراتر از سایت اصلی محصول مورد نظر باشد را طراحی كرده است تا محصولات بیشتر در معرض مباحث اجتماعی قرار بگیرند. به عنوان مثال اگر یكی از كاربران Facebook از سایت فروش بلیط سینمای Fandango خریدی انجام دهد این اطلاعات در فید خبری دوستان او كه ممكن است مایل به همراهی وی باشند نیز نمایش داده می شود. اگر كاربر مورد نظر از سایت دیگری كتاب یا پیراهن خریداری كند این توصیه تلویحی نیز برای دوستان وی ارسال می گردد.
همیشه افراد بدبین بسیاری وجود دارند. برخی از این افراد چنین چیزی را وحشت آفرین تصور می كنند. به همین دلیل Facebook به افراد این امكان را می دهد كه اطلاعاتشان را گزینش كرده و تنها آن هایی را كه خود شخص تمایل دارد تا با دیگران به اشتراك بگذارد به اطلاع سایرین می رساند.
یكی دیگر از مواردی كه ممكن است باعث نگرانی شود این است كه آنالیز اطلاعاتی كه در اختیار تبلیغ كنندگان قرار می گیرد ممكن است دارای كیفیت پایینی باشد. زیرا بسیاری از اطلاعاتی كه افراد در پروفایلشان قرار می دهند اغراق شده یا تاریخ گذشته است .
كریس دولف رئیس MySpace مدعی است كه تحقیقات وی نشان می دهد كه 98 درصد كاربران امریكایی MySpace اطلاعات صحیح درباره خودشان را در سایت قرار داده اند و تمایل دارند تا تغییرات مهم در زندگی شان مانند خواستگاری را به سرعت در پروفایلشان قرار بدهند.این امر یك فرصت عالی برای بازاریابی است.
پل مارتینو كه یكی از اولین شبكه های اجتماعی به نام Tribe راه اندازی كرده معتقد است هنوز هم یك ایراد مهم دیگر وجود دارد. و آن روابط میان فردی است (وی آن را گراف اجتماعی می نامد) كه در چنین شبكه هایی از كیفیت پایینی برخوردار است. زیرا تعداد كمی از افراد جرات كنار گذاشتن دوستان قدیمی یا رد كردن درخواست های جدید برای دوستی كه به صورت اتفاقی ارسال شده اند را دارد. به گفته او «گراف های اجتماعی باعث تباه شدن تمامی اطلاعات موجود می شوند»
اگر گفته او صحیح باشد عرصه بازاریابی اجتماعی بیشتر به نوعی آشفتگی مجازی در باره كارهای پیش پا افتاده ای كه بوسیله افراد اتفاقی افزایش می یابد تنزل خواهد یافت تا یك پیشرفت بزرگ در تبلیغات.
نسخه چاپی اکونومیست ۸ نوامبر ۲۰۰۷
لینک ثابت نوشته شده در چهارشنبه 7 آذر 1386 ، توسط
مهدی .:.
نظرات : ()